طی بیش از یک دهه، آلبانی به پناهگاهی برای اعضای تبعیدی مجاهدین خلق تبدیل شده است. آنچه با نیت انساندوستانه آغاز شد، اکنون به تهدیدی جدی برای امنیت ملی این کشور بدل شده و از کنترل دولت تیرانا خارج است.

اردوگاه اشرف ۳، پایگاه مستحکم شده گروه مجاهدین خلق (MEK) در منطقه مانزه آلبانی، نوعی «شهر پناهندگان تبعیدی» است: محدودهای به وسعت حدود ۴۰ هکتار با بیش از صد ساختمان، محصور در میان دیوارهای بلند و ایستهای بازرسی متعدد. در این اردوگاه حدود ۲۵۰۰ نفر از اعضای گروه، تحت قوانین داخلی بسیار سختگیرانه زندگی میکنند؛ فرقهای که اعضایش از داشتن زندگی خانوادگی عادی محروماند و تنها باید از خطمشی خشک و ایدئولوژیک سازمان پیروی کنند.
برای درک مصیبتی که پذیرش این پناهندگان بر سر آلبانی آورد، باید یادآور شد که گروه مجاهدین خلق در دهه ۱۹۶۰ میلادی در ایران بهعنوان یک گروه دانشجویی رادیکال شکل گرفت (که به آنها «مارکسیستهای بمبگذار» نیز گفته میشد)، اما پس از انقلاب اسلامی به جریان شبهنظامی و فرقهگرای افراطی ضدایرانی تبدیل شد. شمار قربانیان اقدامات تروریستی این گروه، دستکم ۱۷ هزار نفر برآورد میشود – شامل دانشمندان، سیاستمداران، استادان دانشگاه و شهروندان عادی ایرانی. اعضای این گروه که در جنگ ایران و عراق (۱۹۸۰ تا ۱۹۸۸) در کنار صدام حسین علیه ایران جنگیدند، پیروان متعصب مسعود رجوی (که گمان میرود در سال ۲۰۰۳ درگذشته باشد) و همسرش مریم رجوی هستند.
این سازمان تا چندی پیش در فهرست «گروههای تروریستی خارجی» در ایالات متحده و نیز در ایران قرار داشت.
پس از سال ۲۰۰۳، رهبران مجاهدین خلق ادعا کردند که از خشونت دست کشیدهاند و به «مدافعان حقوق بشر» بدل شدهاند. در سال ۲۰۱۳، این گروه پناهندگی رسمی در آلبانی دریافت کرد. اما نکته جالبتر، دوگانگی آشکار رهبران آن است: در حالیکه مریم و مسعود رجوی اعضای عادی را به زندگی زاهدانه و انقلابی فرا میخوانند، خود در لوکسترین شرایط در پاریس زندگی میکنند. هفتهنامه فرانسوی Le Canard enchaîné فاش کرد که مریم رجوی و همراهانش اقامت کامل در یک مرکز آبدرمانی در شهر ویشی را اجاره کرده و ۲۹ هزار یورو نقد برای ماساژ، گِلدرمانی و هیدروتراپی پرداخت کردهاند؛ سال قبل نیز هزینهای مشابه برای سفرهایشان خرج کرده بودند. در مقابل، اعضای ساکن اشرف ۳ در شرایطی کاملاً پادگانی و بدون تلفن، رسانه یا ارتباط با جهان بیرون روزگار میگذرانند؛ با برنامه ریزی های زمانی سخت، بیخوابیهای اجباری و وضعیت جسمی وخیم.
طی بیش از یک دهه، آلبانی به پناهگاهی برای اعضای تبعیدی مجاهدین خلق تبدیل شده است. آنچه با نیت انساندوستانه آغاز شد، اکنون به تهدیدی جدی برای امنیت ملی این کشور بدل شده و از کنترل دولت تیرانا خارج است. دولت آلبانی از متحدان غربی خود خواسته درباره جرائم احتمالی اعضای این گروه در اشرف ۳ تحقیق کنند و شواهدی از حملات سایبری که از درون اردوگاه انجام شده است، به دست آورند. میزبانی از مجاهدین خلق، آلبانی را در خط مقدم دشمنی با ایران قرار داده است. در ژوئیه ۲۰۲۲، هکرها سامانه دیجیتال e-Albania را از کار انداختند و روند ثبتنامهای مدرسهای و معاملات ملکی را مختل کردند؛ رویدادی که آلبانی آن را «جنگ سایبری» خواند و بلافاصله روابط دیپلماتیک خود با تهران را قطع کرد.




